Pou whenua with koru carvings overlooking New Zealand dairy farmland — multi-generational land stewardship

Tāwāhi i te Utu: Te Whakatinana i te Taonga Tuturu mō ngā Kaitiaki Whenua Whakatipuranga Maha i Runga i te Tangohanga o tāwāhi.

I roto i te kōrerorero ohaoha o nāianei, kua noho haumaru noa tātou ki te ine i te pai o te motu mā te tirohanga whāiti o te pūtea tauhokohoko. Ina puta ngā rongo mō te hokonga kaporeihana piriona tāra—pērā i te hokonga nui o ngā waitohu miraka kaihoko rongonui o Aotearoa ki te kamupene ao Pākehā a Lactalis—ko te kōrero matua e whakanui ana i te weronga pūtea inamata hei wikitoria mō ngā pūtea.

Engari mō te hunga he hononga whakatupuranga ki te whenua, ka pupū ngā pūwero waina i runga i te wikitoria tahanga.

I MVP Journeys ®, ka titiro mātou i tua atu i ngā pūtea ia toru marama ki te tirotiro i te hanganga o te kāwanatanga o te ao me te pakari o te pūnaha. Ina aromatawai mātou i te hokonga tata o ngā rawa kaihoko matua ki tāwāhi, ka puta he pātai nui: Kei te whai rawa tātou i ngā kaitiaki o tō tātou whenua, kei te hoko puku rānei i tō tātou anamata rangatira ki ngā pūtea kaporeihana o tawhiti?

1. Te Weronga Huka: Te Pūtea Poto-Whaiaro ki te Rangatiratanga Roa-Whaiaro

Ka noho ngā puehu o te tauwhitinga piriona tāra a Fonterra mō ngā waitohu kaihoko, ka riro i ngā mano o ngā whānau pāmu he moni whakahoki e tino hiahiatia ana. Mō ngā whare takitahi i pōraru i ngā tau o te pikinga o te pikinga o te utu i runga i te pāmu, ngā utu whakatutukitanga e piki ana, me ngā reiti huamoni tauwhirowhiro, i mahi taua weronga pūtea hei pūwero pēhanga tino nui. I whakawātea i ngā nama inamata, i tapahi i ngā nama hanganga, ā, i whakapūmau i te pūtea.

Heoi anō, i runga i ngā tikanga ohaoha, he rite tonu te mahi a te moni whakahoki kotahi ki te weronga huka pūtea.

Mā te tango i ngā waitohu kaihoko whai muri, whai hua nui—ngā ingoa rongonui e noho ana i runga i ngā whata hoko kai puta noa i te ao—kua nekehia e te mahi tahi te mana hinengaro, te mana whakahaere o te ao, me ngā tawhā hua ā muri ake nei ki tāwāhi. I riro i ngā whānau he moni kotahi i tēnei rā, engari ko te pūkaha mau tonu o te uara waitohu e piki haere ana i hoatu ki tētahi roroa o tāwāhi.

Ka hokona e koe te hanganga o te uara o ngā taonga kua oti mō te weronga pūtea rangitahi, kāore koe i hanga rawa. Kua whakakorehia e koe.

2. Te Whakaiti i ngā Kaitiaki ki ngā Kaikirimana Iti: Te Mōrearea ki te Tuku Iho Whakatupuranga Maha

Ko te hononga tūturu ki te whenua ehara i te tauwhitinga; he tiaki, he pūnaha, he whakatupuranga maha. Ko ngā whānau pāmu whakatupuranga maha kāore i te whakahaere pakihi anake; kei te whakahaere rātou i ngā pūnaha rauwiringa kaiao ā-rohe ngāwari, kei te pupuri i te hanganga pāpori tuawhenua, me te kawe i ngā mātauranga whakatupuranga e hiahiatia ana kia taurite te mahi ki te mauroa rauwiringa kaiao.

Ina whakatikatikahia ngā ōhanga ahuwhenua nui ki te mahi i ngā hinonga kaporeihana o tāwāhi, he hōhonu te mōrearea pūnaha:

  • Te Kōpeketanga Tawhā: Ko ngā tauira pāmu whakatupuranga maha i mua i whakawhirinaki ki te hopu uara mai i te māra ki te whata hokomaha. Ki te kore he mana pupuri waitohu ki raro, ka kaha haere ngā kaihanga ā-rohe ki te tūranga o ngā kaikirimana iti rawa—ngā kai tango utu e mōrearea ana ki ngā hiahia hurihuri o ngā kaporeihana tangata kē.

  • Te Rere Moni: Ko ngā rawa i hangaia e ngā waitohu rongonui kāore i te hoki ki te auahatanga ā-whare, te hanganga ā-rohe, te pakari rānei o te hapori. Engari, ka rere ki waho hei utunga ki ngā kaipupuri hea o tāwāhi i Paris, Geneva, New York rānei.

  • Te Ngau o te Ahurea: Ina whakaitihia ngā whānau pāmu ki ngā niho tauwhitinga i roto i te mekameka tuku o tāwāhi, ka tiimata te pakaru o te kāhui ahurea me te pāpori e tautoko ana i ngā hapori tuawhenua.

3. Te Whakamāramatanga Hou o te Pakari: He aha te Tino Rawa kei runga i te Whenua

Ki te hiahia tātou ki te hanga tauira kaihautū pakari mō ngā tekau tau kei mua, me neke ā-tātou tauira ohaoha mai i te kapitalisma tango ki te pakari pūnaha.

Ko te rawa tūturu ehara i te nama i roto i te pūkete pēke i muri i te hokonga kaporeihana; ko te kaha o te motu me ōna kaitiaki whakatupuranga ki te pupuri i te rangatiratanga o ō rātou ake rawa, pūnaha kai, me te mana hinengaro.

Hei tiaki i te anamata o tō tātou whenua me ōna tāngata, me matua whakarite te whakatikatikanga pūnaha i:

  1. Te Pupuri i te Uara ki Raro: Te pupuri i ngā mahi whakangao taonga kua oti, te hokohoko, me te uara waitohu e mau ana ki te kāinga, kaua e hoko atu i tō tātou tapuwae o te ao mō te whakangā poto.

  2. Te Whakamana i ngā Kaitiaki Whakatupuranga: Te whakarite kia tautoko ngā whakatenatena pūtea i te hauora rauwiringa kaiao me te ōhanga mo te wā roa, kaua e akiaki i te whakapūteatanga o ngā rawa ahuwhenua e te pūtea tangata kē.

  3. Te Whakarite i ngā Tauira Ohaoha ki te Tino Rauwiringa Kaiao: Te mōhio ko te tiaki whenua he tino kore hototahi ki ngā tauira mana pupuri kaporeihana poto, tango rawa e wareware ana i ngā hononga hōhonu, whakatupuranga i waenganui i ngā hapori me ō rātou taiao.

Te Take Matua

Ko te whakatikatikanga hanganga o nāianei i te rāngai miraka o Aotearoa hei whakatūpato mō ngā ōhanga iti, whakaraerae ki te hokohoko puta noa i te ao. Ki te ine noa tātou i te angitu mā te rahi o te utunga moni kotahi, ka ngaro i a tātou te pikitia nui ake, mōrearea ake: ko te whakawhitinga pūnaha o tō tātou taonga rangatira ki tāwāhi.

Ko te tiaki i ngā tāngata he hononga whakatupuranga ki te whenua e hiahia ana kia nui ake i te whakanui i ngā weronga moni rangitahi. E hiahia ana kia maia ki te tiaki i ō tātou waitohu, ki te tiaki i ō tātou tawhā ki raro, me te whakarite kia noho tonu te tino rawa o te whenua ki te wāhi e hōhonu ana ōna pakiaka—ki te kāinga.

Back to blog

Leave a comment

Please note, comments need to be approved before they are published.